อายุความและระยะเวลาแห่งสิทธิในการดำเนินคดีในคดีแพ่ง ประทีป ทับอัตตานนท์

ชื่อ = อายุความและระยะเวลาแห่งสิทธิในการดำเนินคดีในคดีแพ่ง ประทีป ทับอัตตานนท์ จัดพิมพ์เมื่อ = 2569 ผู้เขียน/ผู้แต่ง/ผู้รวบรวม = ประทีป ทับอัตตานนท์ มีจำนวนหน้า = 312 หน้า ขนาดเล่ม = 26x18.5 ซม. ปก = ปกอ่อน (T) รหัสเลข isbn = 9786166309683 ปณรัชช Attorney285 คำนำ ในการดำเนินคดี ไม่ว่าจะเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญา มีสิ่งสำคัญที่สุดสองประการ คือ อายุความในการฟ้องคดี ซึ่งกฎหมายออกแบบให้สิทธิแก่จำเลยในการใช้สิทธิปฏิเสธใน การชำระระหนี้ได้ ด้วยเหตุที่โจทก์นำคดีมาฟ้องในระยะเวลาที่ล่วงเลยกว่าที่กฎหมายกำหนด แต่มิได้หมายความว่าหนี้นั้นระงับไป หนี้ดังกล่าวยังคงอยู่ ใช้บังคับแก่ลูกหนี้ได้ เพียงแต่ใน การต่อสู้คดีดังกล่าว โจทก์จะเสียเปรียบหากจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ยกเรื่องอายุความชื้นต่อสู้ใน คดี ดังนั้น หากจำเลยไม่ยกเรื่องอายุความขึ้นต่อสู้ จำเลยจะแพ้คดี โดยในประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้ในลักษณะบททั่วไปไว้ในมาตรา ๑๙๓/๓/๓๐ ถึงมาตรา ๑๙๓/๓๔ แต่ก็ยังบัญญัติไว้ในกฎหมายส่วนเฉพาะเรื่องไว้อีก จึงอาจทำให้เกิดความ สับสนในการปรับใช้ อีกกรณีหนึ่ง กฎหมายได้กำหนดระยะยะะวลาให้สิทธิแก่ผู้ฟ้องคดีนำคดีขึ้นสู่ศาลอย่างไร หากผู้ฟ้องคดีนำคดีมาฟ้องต่อศาลยุติธรรมในช่วงระยะเวลาที่ล่วงเลยกำหนดเวลาดังกล่าว แล้ว ผู้ฟ้องคดีก็ไม่มีสิทธินำคดีขึ้นสู่ศาลยุติธรรมได้ เช่น กรณีที่ประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ มาตรา ๑๓๙๕ วรรคสอง บัญญัติว่า "การฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองนั้น ท่านว่าต้องฟ้องภายในปีหนึ่งนับแต่เวลาถูกแย่งการครอบครอง" หมายความว่า ผู้นั้นไม่อาจ นำคดีขึ้นสู่ศาลได้เลย เป็นเงื่อนไขระยะเวลาในการนำคดีขึ้นสู่ศาล แม้จำเลยไม่ยกขึ้นอ้าง ต่อสู้ในคดีก็ตาม โดยในเรื่องดังกล่าว หากพิจารณาจากแนววินิจฉัยของศาลฎีกา มีแนวคิด ตามนโยบายในความยุติธรรมทางแพ่งของรัฐ ทำให้เกิดการประนีประนอมระหว่างแนวคิดใน การห้ามมิให้โจทก์นำเรื่องมาฟ้อง และการนำแนวคิดมาผสมผสานกับแนวคิดเรื่องอายุความ ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าสนใจยิ่งในการปรับใช้กฎหมายที่กำหนดระยะเวลาให้สิทธิแก่ผู้ฟ้องคดีนำคดีนำคดี ขึ้นสู่ศาล ที่สำคัญอีกประการหนึ่ง ปัญหาที่นับระยะเวลาอายุความว่า จะนับกันอย่างไร นับตั้งแต่เมื่อใด มีเหตุใดที่ทำให้อายุความนั้นสะดุดหยุดลงได้หรือไม่ อย่างไร ทั้งประมวด กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้บัญญัติในเรื่องการนับเวลาไว้ และกฎหมายต่าง ๆ ให้นำ บทบัญญัติดังกล่าวมาปรับใช้ในการนับเวลาด้วย เช่น กฎหมายปกศรอง เมื่อพิจารณาจากแนวคิดในการควบคุมคุมระยะเวลาในกาช้สิทธิของโจทก์ในการ ฟ้องร้องในคดีแพ่ง และการกำหนดอายุความในคดี ประกอบกับการเริ่มนับระยะเวลา การ สะดุดหยุดลงของอายุความ จึงเป็นปัญหาที่สำคัญในการดำเนินคดีที่ผู้เกี่ยวข้องกับงาน กฎหมายต้องทราบและเข้าใจในโครงสร้างของเรื่องดังกล่าว ในช่วงที่นักกฎหมายเจ้าเรียนในคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาสัยทำการสอม ตามหลักสูตรที่มีประมาลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ เรื่อง หลักทั่วในชั้นชั้นชั้นชั้นชั้นชั้นชั้นขึ้นขึ้ปีนปี ที่ ๑ โดยในบรรพดังกล่าวมีสาระสำคัญในการดำเนินการคดีแพ่ง แนวคิดในการดำเนินการ คดีแพ่ง แต่ด้วยข้อจำกัดในระยะเวลาการเรียนการสอนและระยะเวลาในการเรียนการสอน ๔ ปี จึงทำให้ทุกคนที่เรียนในวิชากฎหมายทั่วไปที่มีเรื่องการนับระยะเวลา อายุความแบบ ผ่าน ๆ ไป จนกระทั่งมาถึงเวลาที่ต้องทำงานด้านกฎหมายจริง ๆ จึงเกิดปัญหาในการตีความ ของถ้อยคำต่าง ๆ ที่บัญญัติไว้ในบรรพ ๑ เรื่องการนับระยะเวลา อายุความ ประกอบกับอายุ ความที่บัญญัติไว้ในบรรพ ๑ แล้ว ยังได้บัญญัติไว้ตามบรรพต่าง ๆ ในลักษณะหนี้ที่ประมวล กฎหมายแพ่งและพาณิชย์บัญญัติไว้ตามบรรพ ๒ หนี้ บรรพ ๓ เอกเทศสัญญา บรรพ ๔ ทรัพย์สิน บรรพ ๕ ครอบครัว และในบรรพ ๖ มรดก ต่างก็มาบทบัญญัติเรื่องอายุความด้วย จึงทำให้เกิดความลับสนในการใช้อายุความในกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ในกรณีนี้นี้ยังมิได้ กล่าวถึงอายุความตามกฎหมายปกครองที่มีส่วนเกี่ยวกังกับกฎหมายเอกชนนี้ด้วย ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นความสำคัญในการรวบรวมแนวคิด หลักการบังคับใช้ในเรื่องอายุความ เพื่อเผยแพร่แก่สาธารณชนต่อไป ห นังสือเล่มนี้ ได้รวบรวมบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในส่วน อายุความ ระยะเวลาในการดำเนินดดีแพ่ง ซึ่งมีทั้งอายุความในส่วนทั่วไป และอายุความใน ลักษณะพิเศษไว้ครบถ้วนแล้ว ในรายละเอียดไว้ค่อนข้างครบถ้วนแล้ว ในทุกมิติของการนำไป ปฏิบัติงาน ซึ่งรวมถึงการรวบรวมคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการอธิบาย บทบัญญัติที่ไม่ชัดเจนออกเป็นลักษณะการนำไปปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม จึงมีขนาดใหญ่เป็น พิเศษ ผู้เขียนเห็นว่า ประชาชนไม่ว่าจะเป็นผู้มีอรรถคดีหรือไม่ นักศึกษากฎหมาย ควรมี ความรู้ในส่วนนี้อย่างชัดแจ้ง เพื่อนำไปปรับใช้กฎหมายอย่างถูกต้องและไม่ผิดพลาด โดยใน การเขียนตัวสือนี้ ผู้เขียนได้กล่าวอธิบายในภาพระแระเป็นรหมาตราที่เกี่ยวทั้ง ทั้งให้ทำ คำพิพากษาศาลฎีกามาเป็นตัวอย่างเพื่อให้ชัดเจนมากขึ้น รองศาสตราจารย์ พิเศษ ดร.ประที่ป ทับอัตตานนท์ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙