รัฐ : การก่อรูป อำนาจ และความชอบธรรม - เวียงรัฐ เนติโพธิ์

รัฐ : การก่อรูป อำนาจ และความชอบธรรม เวียงรัฐ เนติโพธิ์ เขียน สำนักพิมพ์อิเทรุม (Iterum Book) พิมพ์ครั้งแรก กรกฎาคม 2569 ปกอ่อน 287 หน้า ราคา 360 บาท ในแต่ละบท มีบรรณานุกรมท้ายบท ท้ายเล่ม มีดัชนีค้นคำและการอ้างอิงโยง (cross-references) . จากปกหลัง การเข้าใจกำเนิดของรัฐนับเป็นหมุดหมายสำคัญของวิชารัฐศาสตร์ เพราะช่วยอธิบายว่าเหตุใด รัฐจึงมีอำนาจเหนือพลเมือง และอะไรคือฐานรากของความชอบธรรม ผ่านการสำรวจสายสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างรัฐกับสังคมที่ร่วมหล่อหลอมโลกสมัยใหม่ อาจารย์เวียงรัฐ กลั่นกรองประเด็นอันลุ่มสิกนี้จากประสบการณ์การสอนและการค้นคว้าอันยาวนาน โดยร้อยเรียงองค์ความรู้ทั้งทางรัฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และสังคมวิทยาเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ จนกลายเป็นงานวิชาการที่คมคาย ร่วมสมัย และเปี่ยมด้วยอรรถรส "รัฐ: การก่อรูป อำนาจ และความชอบธรรม" เป็นงานรังสรรค์ที่จะสร้างมาตรฐานใหม่ให้กับการศึกษารัฐสมัยใหม่ และเป็นผลงานอ้างอิงอันทรงคุณค่าเคียงคู่แวดวงวิชาการไปอีกยาวนาน -ศ.ดร.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี . หนังสือเล่มใหม่ของอาจารย์เวียงรัฐ ถือเป็นการประกาศหมุดหมายสำคัญของพัฒนาการการเรียน การสอน และการวิจัยของอาจารย์เอง และชี้ให้เห็นพัฒนาการทางภูมิปัญญาของภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ ต่อจาก ศ.ดร.ชัยอนันต์ สมุทวนิช และ ศ.ดร.อนุสรณ์ ลิ่มมณี ซึ่งทั้งสองท่านก็มีตำราด้านรัฐที่คลาสสิคออกมา ทำให้เห็นว่า ในการศึกษารัฐศาสตร์โดยเฉพาะในประเทศไทย การศึกษาเรื่อง "รัฐ: การก่อรูป อำนาจ และความชอบธรรม" เป็นสิ่งที่ละเลยไม่ได้ และยังมีความท้าทายในการพัฒนาความรู้ จากการสอนและการวิจัยอีกมากสำหรับคนรุ่นต่อ ๆ ไป -รศ.ดร.พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ . สารบัญ คำนำสำนักพิมพ์ กิตติกรรมประกาศ คำนำผู้เขียน บทที่ 1 รัฐคืออะไร: ความหมาย ความสำคัญ และแนวทางการศึกษารัฐสมัยใหม่ -บทนำ: รัฐในชีวิตประจำวัน จากใบเกิดถึงใบมรณบัตร -รัฐสมัยใหม่คืออะไร และเราจะศึกษารัฐแบบใด -นิยามรัฐ: จากเกณฑ์การดำรงอยู่สู่ข้อถกเถียงทางทฤษฎี . บทที่ 2 ข้อถกเถียงว่าด้วยรัฐ: อำนาจ ชนชั้น สงคราม และรัฐในสังคม -บทนำ: รัฐในฐานะเครื่องมือของชนชั้น Marx, Engels และ Lenin -Tilly: รัฐ สงคราม และการสกัดทรัพยากร -Migdal: รัฐในฐานะสนามแห่งอำนาจ -องค์ประกอบสำคัญของรัฐสมัยใหม่ -รัฐ รัฐบาล ระบอบการปกครอง และประชาสังคม -ความจำเป็นและหน้าที่ของรัฐ -สรุป: รัฐในฐานะสถาบัน อำนาจ และความสัมพันธ์ . บทที่ 3 ก่อนรัฐสมัยใหม่: จากนครรัฐสู่จักรวรรดิและโลกยุคกลาง -บทนำ: ทำไมต้องศึกษาการเมืองก่อนรัฐสมัยใหม่ -นครรัฐกรีก: เมือง พลเมือง และรูปแบบการปกครอง -จักรวรรดิโรมัน: กฎหมาย พลเมือง กองทัพ และภาษี -หลังโรมันและยุคกลางตอนต้น: เมื่ออำนาจแตกเป็นหลายศูนย์ -ระบบฟิวดัลและศาสนจักร: อำนาจส่วนบุคคล ที่ดิน และความชอบธรรม -เมือง ฐานันดร และการต่อรอง: พื้นฐานของรัฐสมัยใหม่ -จากโลกก่อนรัฐสมัยใหม่สู่รัฐรวมศูนย์ในยุโรป . บทที่ 4 จากยุคกลางสู่รัฐสมัยใหม่ตอนต้น: เมือง สงคราม ศาสนา อธิปไตย และทุน -บทนำ: จากยุคกลางสู่รัฐสมัยใหม่ตอนต้น -เมือง ทุน และการเสื่อมของระเบียบฟิวดัล -วิกฤตศตวรรษที่ 14 และแรงกดดันต่อระเบียบเดิม -สงคราม ภาษี และเครื่องมือถาวรของรัฐ -Renaissance, การพิมพ์ และการเปลี่ยนจินตนาการทางการเมือง -การปฏิรูปศาสนาและการแตกของเอกภาพคริสต์ศาสนจักร -สงครามศาสนา เวสต์ฟาเลีย และอำนาจอธิปไตยเชิงดินแดน -อำนาจอธิปไตย: Bodin, Hobbes และร่างของรัฐ -รัฐ ทุน และลัทธิพาณิชยนิยม -สาธารณะ ส่วนตัว และเพศสภาพในการก่อรูปของรัฐ -สรุป: จากโลกยุคกลางสู่รัฐสมัยใหม่ตอนต้น . บทที่ 5 รัฐสมบูรณาญาสิทธิ์: การรวมศูนย์อำนาจและรากฐานของรัฐชาติ -บทนำ: สมบูรณาญาสิทธิ์ในฐานะรูปแบบแรกของรัฐสมัยใหม่ -รัฐสมบูรณาญาสิทธิ์คืออะไร: อำนาจกษัตริย์ในฐานะอำนาจรัฐ -กลไกของรัฐสมัยใหม่ตอนต้น: กองทัพ ภาษี ราชการ และราชสำนัก -ฝรั่งเศส: รัฐสมบูรณาญาสิทธิ์ในฐานะต้นแบบของรัฐสมัยใหม่ตอนต้น -อังกฤษ: จากพระราชอำนาจสู่สมบูรณาญาสิทธิ์ของรัฐสภา -สเปน: สมบูรณาญาสิทธิ์ จักรวรรดิ และข้อจำกัดของรัฐรวมศูนย์ -จากรัฐสมบูรณาญาสิทธิ์สู่รัฐชาติ -สยามกับรัฐสมบูรณาญาสิทธิ์สมัยใหม่ -ข้อจำกัดและวิกฤตของรัฐสมบูรณาญาสิทธิ์ -สรุป: รัฐสมบูรณาญาสิทธิ์ในฐานะสะพานสู่รัฐชาติ . บทที่ 6 รัฐสมัยใหม่ จักรวรรดิ และอาณานิคม: การขยายตัวของรัฐยุโรป สู่โลกนอกยุโรป -บทนำ: จักรวรรดิในฐานะเงื่อนไขของรัฐสมัยใหม่ -อำนาจอธิปไตยแบบยุโรปกับการปฏิเสธอำนาจของโลกนอกยุโรป -เครื่องมือของรัฐอาณานิคม: แผนที่ สำมะโน ภาษี กฎหมาย ตำรวจ และราชการ 211 -รัฐอาณานิคมในเอเชีย: การปกครองผ่านตัวกลาง -รัฐอาณานิคมในแอฟริกา: เส้นเขตแดน การปกครองทางอ้อม และรัฐหลังอาณานิคม 221 -ละตินอเมริกา: จากอาณานิคมสเปนสู่รัฐเอกราชที่รับมรดกจักรวรรดิ -สยามใต้เงาอาณานิคม: รัฐที่ไม่ถูกยึดครองแต่ถูกบังคับให้เป็นรัฐสมัยใหม่ -สรุป: เอกราช รัฐหลังอาณานิคม และมรดกของจักรวรรดิ . บทที่ 7 รัฐชาติ อุดมการณ์ และความชอบธรรมใหม่ของรัฐสมัยใหม่ -บทนำ: จากรัฐของกษัตริย์และจักรวรรดิ สู่รัฐของชาติ -จากไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินสู่พลเมือง -ชาติและชาตินิยม: การสร้างชุมชนการเมืองในจินตนาการ -เสรีนิยมและรัฐธรรมนูญนิยม: การจำกัดอำนาจรัฐด้วยสิทธิและกฎหมาย -ประชาธิปไตยและอำนาจอธิปไตยของประชาชน -สังคมนิยม ชนชั้น และคำถามเรื่องความเสมอภาค -รัฐชาติสร้างพลเมืองอย่างไร: โรงเรียน ภาษา การเกณฑ์ทหาร สำมะโน และพิธีกรรม 265 -ความย้อนแย้งของรัฐชาติ: รวมคน สร้างพลเมือง และกีดกันคนอื่น -สรุป: รัฐสมัยใหม่ในฐานะโครงสร้าง อุดมการณ์ และความสัมพันธ์ทางอำนาจ 275 . ดัชนีค้นคำ การอ้างอิงโยง (cross-references)