เผด็จการในที่ทำงาน (Private Government) - Elizabeth Anderson / เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล และสิทธิพล เหลืองรุ่งทิพย์

เผด็จการในที่ทำงาน: เมื่อที่ทำงานคือรัฐอำนาจนิยมที่เราไม่กล้าพูดถึง (Private Government : How Employers Rule Our Lives and Why We Don't Talk about It) เอลิซาเบธ แอนเดอร์สัน (Elizabeth Anderson) เขียน แปลโดย เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล และสิทธิพล เหลืองรุ่งทิพย์ สำนักพิมพ์ สำนักนิสิตสามย่าน พิมพ์ครั้งแรก ตุลาคม 2568 . เรามักกลัวการแทรกแซงจากรัฐ แต่กลับมองไม่เห็นว่า "ที่ทำงาน" คือรัฐบาลเผด็จการตัวจริงที่เราต้องอยู่ใต้คำสั่งทุกวัน . หนังสือรวมบทปาฐกถา 2 ชิ้นของ “เอลิซาเบธ แอนเดอร์สัน” + บทวิจารณ์ 4 ชิ้น + บทตอบกลับของแอนเดอร์สันต่อข้อวิจารณ์ทั้งสี่ . เป็นปาฐกถาเชิดชูเกียรติศาสตราจารย์แทนเนอร์ว่าด้วยคุณค่าของมนุษย์ (Tanner Lectures on Human Values) ซึ่งจัดขึ้นครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน เมื่อต้นปี ค.ศ. 2014 เอลิซาเบธ แอนเดอร์สัน เป็นหนึ่งในนักปรัชญาการเมืองที่ทรงอิทธิพลที่สุดของโลก ผลงานของเธอรวมถึงหนังสือทรงอิทธิพลอย่าง Values in Ethics and Economics (1993) และ The Imperative of Integration (2010) บทความที่เธอเขียนไว้อย่างมากมาย รวมถึงบทความที่พลิกแนวทางของวงการอย่าง "What Is the Point of Equality?" (1999) ซึ่งได้หักเหความสนใจของนักปรัชญาสังคมจากความเหลื่อมล้ำเชิงวัตถุ ไปเน้นความเท่าเทียมในความสัมพันธ์ทางสังคมแทน ความห่วงใยของแอนเดอร์สันที่มีมาอย่างยาวนานต่อประเด็นเรื่องความเท่าเทียมกันทางอำนาจ เกียรติยศ และสถานภาพทางสังคมคือหัวใจของหนังสือเล่มนี้ บทปาฐกถาทั้งสองชวนให้เราเปลี่ยนความคิดอย่างถึงรากถึงโคนเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างภาคเอกชนกับเสรีภาพและศักดิ์ศรีของแรงงาน ทั้งสองบทกล่าวถึงการเสื่อมถอยของแนวคิดก้าวหน้านิยมแบบตลาดเสรีตลอดช่วงเวลาหลายศตวรรษไว้โดยกว้างแต่ได้ประเด็น ความคิดแบบตลาดเสรีในปัจจุบัน (ชนิดที่ออกมาจากปากของเหล่านักวิชาการปัญญาชน และนักการเมือง) เข้าใจผิดอย่างสิ้นเชิงเกี่ยวกับสภาพของแรงงานในภาคเอกชน และมืดบอดต่อขนาดของอำนาจตามอำเภอใจและไร้การตรวจสอบที่แรงงานเหล่านี้ต้องเผชิญ คำถามว่าเหตุใดเรื่องนี้จึงเกิดขึ้นเป็นสาระของปาฐกถาชุดนี้ ซึ่งเหมาะสมและทันกาลอย่างยิ่ง . หนังสือเล่มนี้ต่อท้ายบทปาฐกถาทั้งสอง ด้วย “บทวิจารณ์” ที่เฉียบคม 4 ชิ้น ซึ่งถูกนำเสนอในโอกาสเดียวกัน และได้รับการปรับปรุงเพื่อการตีพิมพ์โดยนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญในหลากหลายสาขา ได้แก่ 1.แอน ฮิวส์ (Ann Hughes) เป็นนักประวัติศาสตร์ชั้นนำ ผู้เชี่ยวชาญด้านอังกฤษในศตวรรษที่ 17 ยุคต้นสมัยใหม่และสงครามกลางเมืองอังกฤษ และดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ยุคต้นสมัยใหม่ที่มหาวิทยาลัยคีล สหราชอาณาจักร 2.เดวิด บรอมิช (David Bromwich) ศาสตราจารย์ประจำภาควิชาภาษาอังกฤษแห่งมหาวิทยาลัยเยล ผู้เป็นนักวรรณคดีอังกฤษและนักประวัติศาสตร์ทางความคิดในศตวรรษที่ 18 และผู้เขียนงานสำคัญหลายเล่มเกี่ยวกับการเมือง ทฤษฎีการเมือง และประวัติศาสตร์ 3.นิโค โคโลดนี (Niko Kolodny) นักปรัชญา 4.ไทเลอร์ โคเวน (Tyler Cowen) นักเศรษฐศาสตร์ และนักวิจารณ์สาธารณะ จากนั้นเนื้อหาปิดท้ายคือ “บทตอบกลับ” ของแอนเดอร์สันต่อข้อวิจารณ์ของนักวิจารณ์ทั้งสี่ . หนังสืออันน่าประทับใจเล่มนี้ มีข้อถกเถียงและแง่คิดที่บรรจุอยู่ข้างในได้ส่องชี้แนวทางให้เราคิดทบทวนเกี่ยวกับคำถามเรื่องอำนาจและความยุติธรรมในที่ทำงาน คำถามที่เกี่ยวข้องกับชีวิตของคนแทบทุกคน แต่กลับถูกละเลยอย่างน่าประหลาดใจ . สารบัญ คำนำผู้เขียน คำนำเสนอ โดย สตีฟเฟน มาเชโด บทที่ 1 เมื่อตลาดเคยเป็นแนวคิด “ฝ่ายซ้าย” บทที่ 2 รัฐบาลเอกชน บทที่ 3 เราควรเรียนรู้จากพวกเลเวลเลอร์หรือไม่? - แอน ฮิวจส์ บทที่ 4 เหตุผลของตลาด - เดวิด บรอมิช บทที่ 5 รับสมัครผู้ใต้บังคับบัญชา - นิโค โคโลดนี บทที่ 6 การทำงานก็ไม่ได้แย่อะไรขนาดนั้น - ไทเลอร์ โคเวน บทที่ 7 คำตอบต่อผู้แสดงความคิดเห็น - เอลิซาเบธ แอนเดอร์สัน เชิงอรรถ