หนังสือผีในวัฒนธรรมไทย

ผีในวัฒนธรรมไทย พิมพ์ครั้งแรก ๑,๐๐๐ เล่ม ลิขสิทธิ์ของกรมศิลปากร ข้อมูลทางบรรณานุกรมของหอสมุดแห่งชาติ ผีในวัฒนธรรมไทย.-- กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2568. 480 หน้า. 1. ผี - ไทย. 2. คติชาวบ้าน. 1. ชื่อเรื่อง. 398.25 ISBN 978-616-283-758-6 รวมส่ง 540 ( แถมการ์ดศิลปวัตถุสวยงาม1ใบ) .................................. สังคมและวัฒนธรรมไทยมีรากฐานมาจากแนวความคิดในท้องถิ่นผสมผสานกัน โดยเฉพาะความเชื่อเกี่ยวกับจิตวิญญาณ สิ่งที่มีอำนาจหรือคติความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ พระพุทธศาสนา และความเชื่อดั้งเดิมเหนือธรรมชาติหรือผี ซึ่งเป็นความเชื่อดั้งเดิมที่หยั่งลึกในสังคมไทยมายาวนานตั้งแต่ครั้งบรรพกาลกระทั่งปัจจุบัน ดังปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีและหลักฐานทางประวัติศาสตร์อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนปรากฎ ในรูปแบบประเพณีพิธีกรรมเกี่ยวเนื่องกับชีวิตทุกช่วงอายุของคนไทย อาทิแม่ซื้อ ขวัญ ครูหมอ ตากะลียายกะลา หรือความเชื่อเรื่องอื่น ๆ ที่มีความซับข้อนและมีความสำคัญตั้งแต่ระดับรัฐจนถึงภูมิภาค อาทิ มเหศักดิ์ พระเสื้อเมือง พระทรงเมือง หลักเมือง แถน ล้วนมีพื้นฐานและปฏิสัมพันธ์กับความเชื่อเรื่องผีทั้งสิ้น นอกจากนี้ ในปัจจุบันยังปรากฏในรูปแบบสื่อบันเทิงร่วมสมัยหรือสื่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ ล้วนได้รับความนิยม ทั้งในประเทศและต่างประเทศ สร้างรายได้แก่ประเทศในแต่ละปีเป็นจำนวนมาก ดังนั้นความเชื่อเรื่องผีจึงไม่เพียงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า แต่ยังเป็นทุนทางวัฒนธรรมสำคัญประเภทหนึ่งที่สามารถนำไป ต่อยอดประยุกต์ใช้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจในระดับประเทศได้ หนังสือ เรื่อง ผีในวัฒนธรรมไทย เป็นการรวมบทความจากผู้ทรงคุณวุฒิหลากหลายสาชาวิชา และจากนักอักอักษรศาสตร์ สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร โดยส่วนหนึ่งเป็นบทความประกอบการเสวนาทางวิชาการ เรื่อง ผี: นานาสาระความเชื่อในวัฒนธรรมไทซึ่งจัดโดยสำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ ในวันที่ ๓๐ - ๓๐ มีนาคมพ.ศ. ๒๕๖๖ อีกส่วนหนึ่งเป็นบทความที่เรียบเรียงใหม่เพิ่มเติม เพื่อให้มีเนื้อหาหลากหลายมิติครอบคลุมทั้งทั้งด้านคติชนวิทยา ด้านนิเทศศาสตร์ ด้านโบราณคดี ด้านประวัติศาสตร์ และด้ามานุษยวิทยา อันจะนำไปสู่การสร้างความรับรู้และความเข้าใจในสังคมอย่างรอบด้านและลึกซึ้งต่อไป สารบัญ คำนำ บทความด้านดติชนวิทยา ........... ผีในคติชนวิทยาของไทย (Spirits in Thal Folklore) ศาสตราจารย์กิตติคุณ สุกัญญา สุจฉายา วรรณกรรมพุทธศาสนากับชีวิตหลังความตายตามคติ ความเชื่อของกลุ่มชาติพันธุ์ไท (Buddhist Literature and Life After Death According to the Beliefs of the Tai Ethnic Groups) / ดร.วกุล มิตรพระพันธ์ ความเชื่อเรื่อง "ผี" ในงานสังคีตศิลบิไทย (The Beliefs of "Spirit" in Thai Traditional Music) / ดร.ธำมรงค์ บุญราช ผีกละ: ความเชื่อของคนไทยในภาคเหนือ (Phi Kla: Spiritual Belief of Thai People in the North) นางสาวรุ่งนภา สงวนศักดิ์ศรี ศาล: คนอยู่ไม่ได้สร้าง คนสร้างไม่ได้อยู่ (Spirit House (Shrine of the Household God): "One Who Dwells Does Not Build, One Who Buiids Does Not Drwell.") นายธนากรณ์ มณีกุล ครูหมอ: ผืบรรพบุรุษต้นทางศาสตร์และศิลป์ของชาวปีกษ์ใต้(Kru Mo : Spirit of Ancestral Masters of the Souther) นายวสันต์ ญาติพัฒ ผีแถน" ในวัฒนธรรมไทยวน (Phi Thaen: God of the Sky in Tai-Yuan Culture) นายชัยสิทธิ์ ปะนันวงค์ ...... บทความด้านนิเทศศาสตร์ ร่างทรง" กับการผสมผสานรูปแบบการนำเสนอ e Medium" The Blending of Presentation Styles and Filmและตระกูลภาพยนตร์ในภาพยนตร์ผีไทย อาจารย์ธนพล เชาวน์วานิชย์ รองศาสตราจารย์ ดร.สุกัญญา สมไพบุล Genres in Thai Horror Films) บทความด้านโบราณคดี กรณีศึกษาจากแหล่งโบราณคดีวัฒนธรรรมโลงไม้บนพื้นที่สูงภูมิทัศน์โบราณดดีความตายยุดก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทยในอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน Landscape of Death in Prehistoric Thailand: A Case of Iture from Highland Pang Mapha, Mae Hong Son P ศาสตราจารย์ ดร.รัศมี ชูทรงเดช การนับถือผีจากหลักฐานทางโบราณคดียุดต้นประวัติศาสตร์ (The Animism in Early History of Thailand from Archaeological Eviders ดร.อนุรักษ์ ดีพิมาย บทความด้านประวัติศาสตร์ ผีในเอกสารโบราณ (The Belief of Spirit in Ancient Documents) นางสาวพิมพ์พรรณ ไพบูลย์หวังเจริญ ฤาความกลัวมิอาจจางหาย: เมื่อชนชั้นนำสยามไทยรับรองอำนาจ "ผี"ผ่านพิธีกรรมราชสำนัก ("There Goes the Fear?": The Justification of Spirit Powerof Thal Elite by Court Rite) นายทัตพล พูลสุวรรณ พระยพุง พระเสื้อเมือง พระทรงเมือง พระสยามเทวาธิราช:ผี/เทพ/เทวดา รักษาเมือง (Phra Khapung, Phra Suea Mueang, Phra Song Mueang, Phra Siam Devadhiraj: Spirit/God/Guardian Deity) นายเอกลักษณ์ ลอยศักดิ์ เสื้อเมือง เชษฐบิดร: พัฒนาการการบูชาผีบรรพชน ของราชสำนักลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง (Suea Mueang, Chethabidorn: The Development of Ancestral Spirit Worship of Lower Chao Phraya Basin Court) รองศาสตราจารย์ ดร.รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล บทความด้านมานุษยวิทยา การถือผีในเมืองไทย (Study on Spirit Cults in Thailand) ศาสตราจารย์พิเศษ ศรีศักร วัลลิโภดม ผีที่รู้สึก: กระบวนการกลายเป็นผีในสังคมร่วมสมัย ผ่านมุมมองทางมานุษยวิทยา (A Ghost is Feeling: Becoming Ghost in Contemporary Society in Anthropological Perspectives) / ตร.นัฐวุฒิ สิงห์กุล ภาคผนวก