ต้นมะตูมแขกหรือมะตูมซาอุ (Schinus terebinthifolia)

ต้นมะตูมแขก (Schinus terebinthifolia) หรือที่รู้จักกันในชื่อ มะตูมซาอุ, สะเดาบาห์เรน, หรือ Brazilian pepper tree เป็นไม้พุ่มขนาดกลางถึงขนาดเล็ก ไม่ผลัดใบ สูง 7-10 เมตร มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาใต้ แต่มีการนำเข้ามาปลูกและแพร่หลายในประเทศไทย  ลักษณะทั่วไป: ลำต้น: สีเทาถึงสีน้ำตาล แตกกิ่งก้านมาก ยอดอ่อนสีส้มอมแดง ใบ: เป็นใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียว มีใบย่อย 5-15 ใบ รูปรีถึงใบหอก ขอบใบหยัก ขนาดประมาณ 2-3 x 3-6 เซนติเมตร เมื่อขยี้ใบมีกลิ่นฉุน ดอก: ออกเป็นช่อเล็กๆ สีขาวนวล ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียมีลักษณะคล้ายกัน ผล: เป็นผลชนิดมีเนื้อแบบ drupe เมล็ดเดี่ยวแข็ง ขนาดประมาณ 4-5 มิลลิเมตร เมื่ออ่อนสีเขียว เมื่อแก่เปลี่ยนเป็นสีแดงสด  การใช้ประโยชน์: เป็นผัก: ยอดอ่อนและใบอ่อนของมะตูมแขกนิยมนำมารับประทานเป็นผักสด โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นิยมกินแกล้มกับลาบ น้ำพริก หรืออาหารอื่นๆ  เป็นสมุนไพร: มีการนำส่วนต่างๆ ของมะตูมแขกมาใช้เป็นยาสมุนไพร เช่น ลดการอักเสบ ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา บำรุงกำลัง ลดอาการซึมเศร้า และรักษาโรคต่างๆ  เป็นพืชประดับ: มะตูมแขกเป็นไม้ประดับที่นิยมปลูกในสวนหรือตามบ้านเรือน  ข้อควรระวัง: ความเป็นพิษ: มะตูมแขกมีพิษเล็กน้อยต่อมนุษย์ การสัมผัสยางของพืชอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองผิวหนัง การกินผลเบอร์รี่หรือใบอาจทำให้เกิดอาการบวม หรือระคายเคืองภายในปาก และการเผาใบหรือกิ่งอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ  ข้อมูลเพิ่มเติม: มะตูมแขกมีชื่อเรียกอื่นๆ อีก เช่น มะตูมซาอุ สะเดาบาห์เรน หรือ Brazilian pepper tree  มีการนำเมล็ดมะตูมแขกมาจากประเทศซาอุดีอาระเบีย ทำให้มีชื่อเรียกอีกชื่อว่า มะตูมซาอุ  มะตูมแขกเป็นพืชที่ปลูกง่าย และสามารถเจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศร้อน  ควรศึกษาข้อมูลและวิธีการใช้มะตูมแขกอย่างละเอียดก่อนนำไปใช้ประโยชน์