งาขี้ม่อน (Perilla Frustescen Seed)

เมล็ดงาขี้ม้อนขนาด 100 กรัม ให้คุณค่าทางโภชนาการ ดังนี้ โปรตีน 15.7 กรัม ไขมัน 26.3 กรัม คาร์โบไฮเดรต 37 กรัม แคลเซียม 350 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 33 มิลลิกรัม วิตามินอี 6.7-7.6 มิลลิกรัม (วัดจากงาขี้ม้อนที่ได้ผลผลิตต่างฤดูกาล) กรดไขมันโอเมก้า 3 ประมาณ 50.9-53.4% (วัดจากน้ำมันงาขี้ม้อน) กรดไขมันโอเมก้า 6 ประมาณ 21.2-24.1% (วัดจากน้ำมันงาขี้ม้อน) นอกจากนี้ในงาขี้ม้อนยังมีวิตามินบี สารกลุ่มโพลีฟีนอล เช่น กรดโรสมารินิก (Rosmarinic acid) และสารลูทีโอลิน (Luteolin) ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็ง รวมไปถึงยังพบสารเซซามอล ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีส่วนช่วยให้อวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกายทำงานได้ปกติ รวมถึงอาจช่วยบรรเทาอาการปวดข้อและต้านการอักเสบของข้อต่อต่าง ๆ จึงลดความเสี่ยงของโรคข้อเสื่อมอีกด้วย งาขี้ม้อนประโยชน์ดี ๆ มีตามนี้เลย ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตในเด็ก ซ่อมแซมกระดูกและฟัน เพราะมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง มีส่วนช่วยป้องกันโรคกระดูกพรุน ด้วยแคลเซียมและเซซามอลที่อยู่ในงาขี้ม้อน มีวิตามินบีที่ช่วยบำรุงสมอง ลดอาการไมเกรน บรรเทาอาการเหน็บชา และอาการโรคปากนกกระจอก มีกรดไขมันโอเมก้า 3 ที่มีส่วนช่วยบำรุงการทำงานของระบบประสาทและสมอง ช่วยบำรุงความจำ ป้องกันโรคหัวใจและโรคสมองขาดเลือดได้ กรดไขมันโอเมก้า 6 ในงาขี้ม้อน มีส่วนช่วยป้องกันการอุดตันของเส้นเลือด ช่วยลดอาการปวดและการอักเสบต่าง ๆ และดูแลความชุ่มชื้นให้ผิวหนังไม่แห้งกร้าน พร้อมทั้งมีส่วนช่วยลดริ้วรอยต่าง ๆ บนผิวพรรณได้ด้วย จึงถูกนำมาใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องสำอาง ในงาขี้ม้อนมีวิตามินอีที่ช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวพรรณ และเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยปกป้องระบบประสาท กล้ามเนื้อ และการทำงานของปอด สารโพลีฟีนอลและเซซามอลในงาขี้ม้อนสามารถลดความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็งบางชนิดได้ เพราะมีคุณสมบัติยับยั้งการสร้างโปรตีนชนิดหนึ่งซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดโรคมะเร็ง น้ำมันจากเมล็ดงาขี้ม้อนหากนำมาทอดผสมกับเหง้าไพล สามารถใช้เป็นยานวดบริเวณที่ปวดเมื่อยได้ กรดโรสมารินิกในงาขี้ม้อนมีฤทธิ์ต้านภูมิแพ้ จึงมีการพัฒนาต่อยอดเป็นเจลจากสารสกัดงาขี้ม้อน เพื่อใช้รักษาอาการผิวหนังอักเสบและโรคภูมิแพ้ งาขี้ม้อนนำไปประกอบอาหารได้หลากหลายเมนูด้วยกัน เช่น นำเมล็ดไปคั่วแล้วตำผสมกับข้าวเหนียวและเกลือ ซึ่งจะเรียกว่าข้าวหนุกงา เป็นอาหารพื้นบ้านของชาวเหนือ หรือจะนำงาขี้ม้อนไปทำขนมต่าง ๆ อย่างข้าวหลาม คุกกี้ งาขี้ม้อนแผ่น หรือนำเมล็ดงาขี้ม้อนไปสกัดเป็นชาไว้จิบ หรือสกัดเอาน้ำมันมาปรุงอาหารเมนูสลัด ผัด หรือทอดก็ได้ แต่หากจะกินงาขี้ม้อนดิบ ๆ ก็กินได้โดยกินเปล่า ๆ เหมือนของกินเล่นได้เลย ส่วนใบงาขี้ม้อนก็สามารถกินเป็นผักสดจิ้มน้ำพริก หรือนำไปกินคู่กับเมนูปิ้งย่างได้เช่นกัน