หนังสือ : เลี้ยงลูกให้ถูกตอน 3 ปี ลูกจะทำดีไปตลอดชีวิต

"เลี้ยงลูกให้ถูกตอน 3 ปี ลูกจะทำดีไปตลอดชีวิต" : ทำไมเด็กถึงมักไม่ค่อยจะเชื่อฟังคำของพ่อ-แม่ เมื่อเด็กมีอายุ 2-4 ขวบ ก็มาถึงขั้นที่พัฒนาความเป็นตัวของตัวเอง ในช่วงนี้ เด็กต้องผ่านพ้นวิกฤตทางจิตใจ ที่ขี้อายและหวาดระแวง จนมีความกล้าในการแสดงออกซึ่งความปรารถนาของตน ดังนั้น เมื่อเด็กอยากทำบางสิ่งบางอย่าง พ่อแม่หรือผู้ดูแลก็ควรอนุญาตและยอมรับเขา ให้เขาได้ทำในสิ่งที่เขาพอจะมีความสามารถที่จะทำได้ เด็กก็จะได้รับความมั่นใจที่เขาสามารถควบคุมและส่งผลต่อสภาพแวดล้อม จนสร้างความกระตือรือร้นและความเป็นตัวของตัวเองขึ้นมา ในทางกลับกันหากพ่อแม่หรือผู้ดูแลไม่เชื่อถือเด็ก หรือกลัวเด็กลำบาก ไม่ยอมให้เด็กได้ทดลองทำในสิ่งที่เขาอยากทำ เด็กก็จะเกิดความท้อแท้ หงุดหงิด และมีความรู้สึกอับอาย ตลอดจนเกิดความสงสัยในความสามารถของตนเอง : แม่คนหนึ่งขอความช่วยเหลือมาทางออนไลน์ว่า ลูกสาวอายุ 2 ขวบ 9 เดือน ทั้งฉลาดและน่ารัก แต่ว่าเป็นเด็กที่ใจร้อนไม่ว่าเรื่องอะไร หากไม่สมหวังก็จะอารมณ์เสียทันที ทั้งยังเป็นเด็กที่ดื้อไม่เคยเชื่อฟังผู้ใหญ่เลย เวลาร้องไห้ก็จะร้องเป็นเวลานานมากบางทีร้องไห้นานจนลืมเรื่องที่เป็นสาเหตุที่ทำให้ร้องไห้ไป ถึงหยุดร้องแต่เมื่อไรที่นึกขึ้นได้ก็จะร้องไห้ต่ออีกนานเลย เชื่อว่าแม่อีกหลาย ๆ คนต้องปวดหัวเรื่องการร้องไห้และการดื้อด้านของเด็กเหมือนกับแม่คนนี้ เด็กที่อายุ 3 ขวบนั้น เขามักจะอารมณ์เสียหลายครั้งต่อวันเป็นเรื่องปกติ บางทีมีแขกมาเยี่ยมที่บ้าน หรือไม่ก็พาเด็กออกไปเยี่ยมบ้านเพื่อน เด็กก็ส่งเสียงร้องไห้โฮหักหน้าพ่อแม่ จนพ่อแม่ไม่ค่อยอยากจะพาไปไหนด้วยหรือไม่ให้ใครมาเยี่ยมที่บ้านเลย แม่บางคนไม่เข้าใจว่าทำไมลูกถึงได้ดื้ออย่างนี้ พอเขาเห็นเด็กคนอื่นที่ดูเรียบร้อยเชื่อฟังพ่อแม่ ก็แอบอิจฉาอย่างแรงว่า ทำไมเด็กของเขาถึงไม่งอแงไม่ดื้อด้านช่างเรียบร้อยน่ารักดีจังเลย : เด็กที่มีความเป็นตัวของตัวเองสูงมักไม่เชื่อฟังพ่อแม่ ที่จริงแล้วพ่อแม่ที่มีเด็ก “ดื้อ” นั้น ไม่ต้องปวดหัวอะไรหรอก เพราะการดื้อด้านยืนกรานนั้นสำหรับเด็กแล้ว คือ แรงกระตุ้นที่จะพัฒนาความสามารถและบุคลิกภาพของเขา นาย ริเบอร์ท นักจิตวิทยาชาวอเมริกา เคยทำการทดลองโดยติดตามการเติบโตของเด็กสองกลุ่ม กลุ่มละ 100 คน กลุ่มที่ 1 คือ เด็กที่มีความเป็นตัวของตัวเองสูง เรียกแบบธรรมดาก็คือเด็กดื้อนั่นเอง กลุ่มที่ 2 คือ เด็กที่ไม่แสดงความเป็นตัวของตัวเอง เรียกง่าย ๆ ก็คือเด็กเรียบร้อย ผลปรากฎว่า เด็กดื้อ 100 คน ในกลุ่มที่ 1 เมื่อโตขึ้น มี 80 คน ที่มีบุคลิกเป็นคนชอบแสดงออกและมีความคิดเป็นของตนเอง มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาต่าง ๆได้ดี ทั้งยังมีความมุ่งมั่นตั้งใจที่แข็งแกร่งแน่วแน่ ส่วนเด็กที่เรียบร้อย 100 คน ในกลุ่มที่ 2 นั้น มีเพียง 25 คน ที่มีบุคลิกภาพเหมือนกับบุคลิกภาพของ 80 คน ของกลุ่มแรก สรุปคือ เด็กที่มีความคิดเป็นของตนเอง มักชอบขัดขืนคำสั่งของพ่อแม่เมื่อโตขึ้น มักมีโอกาสที่จะเป็นบุคคลที่มีความเข็มแข็ง และมีความสามารถ ตามมุมมองของนาย เอริคสัน : ควรปฏิบัติตนต่อเด็กที่มีความเป็นตัวของตัวเองสูงอย่างไร เราควรที่จะประพฤติตนเป็นแบบอย่าง จงอย่าเอะอะโวยวายและโมโหง่าย ส่วนใหญ่เด็กที่มีอารมณ์ขี้โมโหนั้นได้เชื้อมาจากพ่อแม่นั่นเอง นอกจากนี้เมื่อเด็กแสดงอาการดื้อดึงไม่เชื่อฟัง พ่อแม่ต้องงดเว้นการใช้ความรุนแรงต่อเด็กเป็นอันขาด เพราะการที่พ่อแม่ใช้อำนาจพร่ำเพรื่อต่อลูกนั้น เป็นเรื่องที่อันตรายมาก เพราะเด็กไม่เพียงไม่ได้รับวิธิการจัดการกับอารมณ์ของตนอย่างถูกต้อง แถมยังมีท่าทีที่เกลียดชัง และ โจมตีเพื่อป้องกันตนเอง ดังนั้นการสร้างบรรยากาศที่อบอุ่นและการใหอภัยกันในครอบครัว จะอำนวยประโยชน์แก่การเติบโตของเด็กเป็นอย่างมาก :ไม่ใช้ความรุนแรง และ เผด็จการกับเด็ก . เด็กที่โตขึ้นมาภายใต้การใช้ความรุนแรงนั้น จิตใจของเด็กต้องถูกทำร้าย ผลลัพธ์ คือ เขาจะใช้ความรุนแรงกับผู้อื่นต่อไป ที่จริงหากเราพูดดี ๆ กับเด็ก ส่วนใหญ่เด็กจะยินดีรับฟังคำพูดของเรา . . นายคาร์เทอร์ เวล ได้เขียนหนังสือเรื่อง “การเรียนการสอนแบบคาร์เทอร์ เวล” เขาได้เล่านิทานเรื่องหนึ่งให้ฟังว่า . มีเด็กคนหนึ่งรักแกะที่เขาเลี้ยงไว้ที่บ้านมาก เขามักจูงแกะไปเดินเล่นที่เนินเขา ทุกครั้งที่เห็นแกะตัวนั้น กินหญ้าก็จะรู้สึกดีใจมาก . ในความรู้สึกของเด็กนั้น เขาคิดว่าแกะตัวนี้ คือ เพื่อนที่ดีที่สุดของเขา เขามีความในใจอะไรเขาก็จะเอามาเล่าให้แกะฟังจนหมด การได้ตากแดดกับแกะบนเนินเขาเป็นเรื่องที่วิเศษ และมีความสุขที่สุดสำหรับเขา . แต่แล้ววันหนึ่งเขาได้เผลอนอนหลับไป และเมื่อเขาตื่นขึ้นมาเขากลับพบว่า แกะที่เขาเลี้ยงไว้ได้หายตัวไปทั้ง ๆ ที่มันไม่เคยไปจากตัวเขาไกลเลย แต่ตอนนี้ เขาหามันจนทั่วก็ยังหาไม่เจอ เขารู้สึกเสียใจมากถึงกับร้องไห้ เพราะกลัวว่าจะไม่ได้เจอเพื่อนที่ดีที่สุดของเขาอีกต่อไป . พอเริ่มตกเย็น เขาวิ่งกลับบ้านแล้วเล่าเรื่องแกะหายให้พ่อเขาฟัง พอพ่อเขาได้ยินว่าแกะหาย ก็หยิบท่อนไม้มาตีเขาจนเป็นแผลเต็มตัว ในที่สุด พ่อเขาสั่งว่า “บ้านเรามีแกะแค่ตัวเดียว ออกไปหามันให้เจอ ถ้าหาไม่เจอก็ไม่ต้องกลับบ้าน” พูดจบก็ผลักตัวเด็กออกไปนอกบ้านและปิดประตูดังปัง เด็กรู้สึกเสียใจมาก . เขาวิ่งร่อนเร่ไปบนเนินเขาท่ามกลางความมืดเพียงลำพัง เขาไม่เข้าใจว่าทำไม พ่อต้องตีเขาเจ็บขนาดนี้ “แกะหาย เขาเองก็รู้สึกเสียใจมากพออยู่แล้ว แต่พ่อกลับมาพูดว่า ถ้าหาแกะไม่เจอก็ไม่ต้องกลับบ้านอีก ทำไมพ่อถึงให้ความสำคัญกับแกะมากกว่าตัวเขาอีกนะ” . ไม่นานเขาก็เห็นจุดขาว ๆ จุดหนึ่ง เขารีบวิ่งไปดูอย่างรวดเร็ว นี่ไงแกะของเขายังมัวแต่เล็มหญ้าอยู่เลย . ในตอนนี้ เมื่อเด็กเห็นแกะกำลังเล็มหญ้าอย่างสบายใจ เขาก็รู้สึกเจ็บปวดใจอย่างมาก แทนที่เขาจะไปกอดแกะตัวนี้อย่างที่เคย เขากลับหันไปยกก้อนหินก้อนใหญ่ก้อนหนึ่งขึ้นมา แล้วพูดว่า “ไอ้เลว...เพราะแกนี่แหละ ที่ทำให้ฉันต้องถูกพ่อตี ทำให้ฉันต้องทุกข์ทรมานเป็นเพราะแกแท้ ๆ” เด็กร้องไห้เสียงดังและทุ่มก้อนหินก้อนนั้นใส่หัวแกะอย่างแรง