อำนาจของภาษาและวรรณกรรมไทย • สุจิตต์ วงษ์เทศ

“ศิลปะเพื่อศิลปะ” กับ “ศิลปะเพื่อชีวิต” ปะทะและประดาบกันสืบเนื่องยาวนานในศตวรรษที่แล้ว อำนาจรัฐรวมศูนย์หนุนหลัง “ศิลปะเพื่อศิลปะ” แล้ว กีดกันใส่ร้าย “ศิลปะเพื่อชีวิต” ทำให้ภาษาและวรรณกรรมไทยได้รับนิยามยกย่องเป็นงานศิลปะบริสุทธิ์เพื่อศิลปะล้วนๆ “ไม่การเมือง” จากนั้นใช้กล่อมเกลาและครอบงำสังคมไทยผ่านระบบการศึกษานับร้อยปีมาแล้ว ในโลกความจริงแล้ว ภาษาและวรรณกรรมไทยเป็นผลผลิตของสังคม-การเมืองและเศรษฐกิจ เพราะคนที่มีพลังสร้างสรรค์ทางภาษาและวรรณกรรมทุกยุคทุกสมัย ล้วนอยู่ใต้อำนาจของสังคม-การเมืองและเศรษฐกิจสมัยนั้นๆ ไม่มียกเว้น พลังสร้างสรรค์ทางภาษาและวรรณกรรมไทยมาจากหลายชาติพันธุ์ มีทั้งคน “ไม่ไทย” และคน “ไทย” หนังสือ “อำนาจของภาษาและวรรณกรรมไทย” ผมต้องการรวบรวมแล้วเรียบเรียง พร้อมแสดงหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีและมานุษยวิทยา ด้วยเนื้อหาเกี่ยวข้องสังคม-การเมืองและเศรษฐกิจ