มูลนิธิโครงการตำรา/ว่างแผ่นดินประวัติศาสตร์เปรียบเทียบ"กรุงแตก"ในสามราชอาณาจักร/นิธิ เอียวศรีวงศ์

"ขนบ" ของแผ่นดินมีความหมายกว่ารูปแบบและธรรมเนียมการปกครองเพราะที่จริงคือฐานของการแปงสรรอำนาจและทรัพยากรในสังคม ผู้นำของ "ช่วงว่างระเบียบ" ตือนหน้ใหม่ทางการเมือง (ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์และไม่ใช่ขุนนางระดับสูง) ย่อมเป็นธรรมดาที่จะไม่รื้อพื้น "ขนบ" มากไปกว่าเพื่อให้ความ ชอบธรรมแก่ระบอบปกตรองของตน ในทางตรงกันข้าม ผู้ต่อต้านผู้นำใน "ช่วงว่างขนบ" ซึ่งสัมพันธ์กับชนชั้นำเก่ามากกว่า ย่อมพอใจที่ "ขนบ"หรือฐานการแบ่งสรรอำนาจและทรัพยากรแบบที่ตนได้ประโยชน์จะถูกพื้นฟูกลับคืนมา มากกว่า "ช่วงว่างขนบ" ที่ปส่อยให้ คนไม่มี "หัวนอนปลายตีน"ขึ้นมากุมเอาทรัพยากรและอำนาจสูงกว่าไปเสียเองพญาทะละ, พระเจ้าตากสิน, และไตเชิน ต่างพื้นฟูแบบธรรมเนียมของเดิมที่เชื่อว่าเป็นเหตุแห่งความเจริญรุ่งเรื่องทั้งสิ้น ในขณะที่ราชวงศ์อลองพญา,ราชวงศ์จักรี และราชวงศ์เหงวียน ต่างก็ปรับเปลี่ยนแบบแผนธรรมเนียมในระเบียบเก่า มากน้อยตามความเปลี่ยนแปลงทีเกิดขึ้น่เกิดขึ้น